ನಾನು ನಾಗರಿಕನೆ ?ಅನಾಗರಿಕನೆ ?

 

ಪೌರಪ್ರಜ್ಞೆ (Civic Sense) ಎಂದರೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನು ಹೊಂದಿರಬೇಕಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಸೌಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಎಂದರ್ಥ.

ಇದು ಕೇವಲ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಇತರರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ನಮ್ಮ ನೈತಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಪೌರಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:

• ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ವಚ್ಛತೆ: ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ, ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ,ಆಸ್ಪತ್ರೆ  ,ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಬಸ್  ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಸ ಎಸೆಯದೆ, ಕಸವನ್ನು ಡಸ್ಟ್ ಬಿನ್ (ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿ) ನಲ್ಲೇ ಹಾಕುವುದು. ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಉಗುಳದೆ ಅಥವಾ ಗಲೀಜು ಮಾಡದೆ ಇರುವುದು.

• ಸಂಚಾರ ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲನೆ (Traffic Rules): ಸಿಗ್ನಲ್ ಜಂಪ್ ಮಾಡದಿರುವುದು, ಜೀಬ್ರಾ ಕ್ರಾಸಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಡುವುದು, ವಾಹನಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು (Parking) ಮತ್ತು ಆಂಬುಲೆನ್ಸ್‌ಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು. ಸುಮ್ಮ ಸುಮ್ಮನೆ ಹಾರ್ನ್ (ಅದೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಶಾಲಾ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ )ಮಾಡಿ ಶಬ್ದ ಮಾಲಿನ್ಯ ಕ್ಕೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿ ಕೊಡದೆ ಇರುವುದು 

• ಸಾಮೂಹಿಕ ಸೌಜನ್ಯ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ (ಬಸ್, ಮೆಟ್ರೋ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ) ಜೋರಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು, ಕಿರುಚಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ಕೇಳುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ ಇತರರಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಸರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ (Queue) ನಿಲ್ಲುವ ಅಭ್ಯಾಸ ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

• ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯ ರಕ್ಷಣೆ: ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ಸುಗಳು, ರೈಲುಗಳು, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಬೀದಿ ದೀಪಗಳಂತಹ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಸ್ವತ್ತಿನಂತೆ ಕಾಪಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಹಾನಿ ಮಾಡದಿರುವುದು.

• ಸಹಾನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ಸಹಾಯ: ವೃದ್ಧರಿಗೆ, ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಕಲಚೇತನರಿಗೆ ಬಸ್ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಆಸನ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು.

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, "ನನಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿರುವಂತೆ ಇತರರಿಗೂ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕಿದೆ" ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು, ಇತರರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡದೆ ಬದುಕುವುದೆ ನಿಜವಾದ ಪೌರಪ್ರಜ್ಞೆಯಾಗಿದೆ.

 

ಪೌರಪ್ರಜ್ಞೆಯು (Civic Sense) ಯಾವುದೇ ದೇಶ ಅಥವಾ ಸಮಾಜದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಆಧಾರಸ್ತಂಭವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇಡೀ ಸಮುದಾಯದ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ.

ಸಮಾಜದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪೌರಪ್ರಜ್ಞೆಯು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ:

• ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛತೆ: ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕಸವನ್ನು ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಎಸೆಯದೆ ಸರಿಯಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು ಹರಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು. ಇದು ಸ್ವಚ್ಛ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

• ಆರ್ಥಿಕ ಉಳಿತಾಯ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು (ರಸ್ತೆಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಾಹನಗಳು, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು) ಹಾಳುಮಾಡದೆ ಕಾಪಾಡಿದರೆ, ಸರ್ಕಾರವು ಅವುಗಳ ದುರಸ್ತಿಗೆ ಅಥವಾ ಮರುನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸಬಹುದು. ಈ ಹಣವನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಬಡವರ ಕಲ್ಯಾಣದಂತಹ ಇತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದು.